Hotline: 0904.164.838 - Liên hệ quảng cáo: 024.3728.1575 ( Ms Tú) - Phòng Phóng viên 024.3204.5452

Hà Nội 22°C /57%

14/06/2022 06:30 (GMT +7)

Hệ thống thoát nước thiếu đồng bộ, Hà Nội cứ mưa to là ngập

Những ngày gần đây các cơn mưa lớn dồn dập đã khiến tình trạng ngập úng ở Hà Nội càng trầm trọng hơn. Ngoài vấn đề do thiên nhiên, một trong những nguyên nhân quan trọng khiến Hà Nội ngập lụt là do hệ thống thoát nước nội đô lạc hậu, cơ sở hạ tầng cũ, xuống cấp, khả năng tiêu thoát nước hạn chế, lâu ngày lại bị bồi lắng.

Các cơn mưa lớn dồn dập đã khiến tình trạng ngập úng ở Hà Nội càng trầm trọng hơn.

Các cơn mưa lớn dồn dập đã khiến tình trạng ngập úng ở Hà Nội càng trầm trọng hơn.

Theo  GS.TS Trần Đức Hạ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cấp thoát nước và môi trường, Hội Cấp thoát nước Việt Nam, trong các nguyên nhân khách quan gây ngập úng là địa hình thấp và mực nước các sông cao; lượng mưa lớn và phân bổ không đều theo thời gian thì còn do quá trình đô thị hóa và tăng dân số. Những năm qua, thành phố Hà Nội đã không tận dụng lợi thế và địa hình này để thực hiện quy hoạch thoát nước, lại cứ tập trung xây cống ngầm, trạm bơm nằm cách xa các sông ngòi rồi phải xây kênh dẫn phức tạp. Trong khi đó, sông ngòi, ao hồ lại đang bị lấp, thu hẹp.

Một nguyên do khác đến từ những bất cập trong quản lý quy hoạch đô thị khi các công trình hạ tầng, đặt biệt là thoát nước, không theo kịp với xây dựng công trình, nhà cửa. Cốt san nền tại các khu đô thị mới, đại lượng cơ bản trong thiết kế tiêu thoát nước, không được tuân thủ theo quy hoạch khi triển khai xây dựng công trình. Hệ thống hồ điều hòa ở các khu đô thị mới hiện không phát huy tác dụng, thậm chí nhiều khu hồ điều hòa bị lấp để lấy đất làm nhà, dẫn đến thoát nước chậm.

Việc xây dựng các nhà cao tầng với mật độ lớn và khai thác nước ngầm cũng sẽ dẫn đến cốt nền đô thị trở nên thấp hơn do sụt lún. Việc thay đổi cốt đường sau mỗi lần cải tạo, sửa chữa sẽ làm thay đổi tiểu lưu vực thoát nước và hiệu quả hoạt động của các đường cống ở đó. Ngoài ra, việc thiếu kiểm soát quá trình xả rác thải, đổ phế thải xây dựng và lấn chiếm hồ kênh mương là nguyên nhân hiện hữu hạn chế khả năng tiêu thoát nước và gây ô nhiễm môi trường.

Hệ thống thoát nước chưa theo kịp quá trình đô thị hóa

Hà Nội có 12 quận, 17 huyện và một thị xã. Trong đó, 12 quận với diện tích gần 250 km2 thoát nước chủ yếu nhờ hệ thống thoát nước thải chung (gồm nước mưa và nước thải), thoát ra ngoại thành nhờ hệ thống tưới tiêu nông nghiệp.

Tại lưu vực sông Tô Lịch (77,5 km2) gồm toàn bộ quận Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai và một phần quận Tây Hồ, Thanh Xuân, hệ thống thoát nước đã được đầu tư, cải tạo tương đối hoàn chỉnh, có khả năng đáp ứng với lượng mưa 310 mm/2 ngày. Tuy nhiên, với những trận mưa cường độ lớn, diễn ra trong thời gian ngắn, khu vực này vẫn tồn tại một số điểm úng ngập do địa hình thấp, xa nguồn xả.

Lưu vực sông Nhuệ (110 km2) gồm các quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hà Đông và một phần quận Tây Hồ, huyện Thanh Trì có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhưng hệ thống thoát nước chưa hoàn thiện, thiếu hồ điều hòa, các trạm bơm đầu mối chưa được đầu tư đạt công suất quy hoạch. Nước mưa chủ yếu tự chảy và phụ thuộc mực nước sông Nhuệ.

Lưu vực Long Biên (62 km2) thoát nước bằng hình thức tự chảy qua mương Nam quốc lộ 5, kênh Tầm Dâu, ra sông Cầu Bây và bơm cưỡng chức ra sông Đuống qua trạm bơm Đông Trù.

Với quận, huyện còn lại, hệ thống thoát nước trên các tỉnh lộ, quốc lộ được xây dựng theo tiêu chuẩn đường giao thông, tiêu thoát bằng hình thức tự chảy ra đồng ruộng, ao hồ xung quanh. Có mật độ cống tiêu thoát thấp, nhưng do diện tích đất nền và hồ ao nhiều nên khu vực này ít ngập úng.

So với các địa phương trong cả nước, TP. Hà Nội được phân bổ nguồn kinh phí đáng kể cho các dự án đầu tư xây dựng hệ thống tiêu thoát nước. Hiện tại, hệ thống tiêu thoát nước của thành phố vẫn đang trong quá trình nâng cấp thông qua nguồn vốn vay ODA của Nhật Bản với tổng mức đầu tư lên tới 550 triệu USD.

Giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thành vào năm 2004 và giai đoạn 2 tiếp tục được triển khai từ năm 2006 tới năm 2016. Dự án từng được kỳ vọng giúp Hà Nội có thể “trụ vững” qua các cơn mưa lớn với lưu lượng lên tới 310mm/2 ngày. Tuy nhiên, hàng loạt vấn đề phát sinh trong giải phóng mặt bằng, đội vốn đã khiến giai đoạn 2 của dự án chậm tiến độ và không đáp ứng về khả năng thoát nước của Thủ đô, trong khi quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng trong giai đoạn này.

Cùng với dự án nêu trên, từ năm 2015 tới nay, UBND TP. Hà Nội đã phê duyệt hàng loạt dự án: Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa và Cụm công trình đầu mối Liên Mạc… nhằm thoát nước, chống ngập úng cho khu vực phía Tây, gồm các quận Cầu Giấy, Nam-Bắc Từ Liêm, Hà Đông và các huyện ngoại thành vừa mở rộng.

Đáng chú ý như dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa triển khai từ năm 2015 (tổng vốn đầu tư hơn 7.400 tỷ đồng) có chức năng bơm nước từ lưu vực sông Nhuệ ra sông Đáy, nhằm giảm ngập úng cho Hà Đông, Thanh Xuân; dự án Cụm công trình đầu mối Liên Mạc (tổng vốn đầu tư hơn 3.600 tỷ đồng) thi công trong giai đoạn từ năm 2018-2020, với mục tiêu sau khi hoàn thành sẽ bơm nước từ sông Nhuệ ra sông Hồng, nhằm giảm ngập úng cho khu vực Cầu Giấy, Nam-Bắc Từ Liêm và phụ cận.

Tuy nhiên, hầu hết các dự án trên vẫn đang trong quá trình thực hiện hoặc chậm tiến độ khiến nhiều khu vực ở TP. Hà Nội tiếp tục chìm trong biển nước mỗi khi mưa lớn.

Hệ thống thoát nước của TP. Hà Nội quá tải vì mưa lớn.

Hệ thống thoát nước của TP. Hà Nội quá tải vì mưa lớn.

Chuyên gia gợi ý Hà Nội cách chống ngập

Theo GS.TS Trần Đức Hạ, thoát nước mưa đô thị theo hướng bền vững, tức áp dụng các kỹ thuật để quản lý nước chảy tràn tại chỗ, thông qua việc thu gom, lưu trữ và làm sạch trước khi xả ra từ từ trở lại vào cống thoát nước hoặc môi trường là một trong những giải pháp mới được khuyến khích áp dụng nhằm giảm thiểu ngập úng đô thị dưới biến đổi của khí hậu.

Các công trình của hệ thống thoát nước đô thị bền vững tạo điều kiện thoát chậm để tránh lượng mưa tập trung lớn ở đô thị trong thời gian ngắn, đồng thời sử dụng triệt để các khả năng lưu giữ và làm sạch của hệ thống sinh thái tự nhiên vào việc cải thiện chất lượng nước, bổ cập nguồn nước ngầm cộng với việc làm hài hòa cảnh quan thiên nhiên.

Đặc biệt, việc xây dựng bể ngầm chứa nước là phương án Hà Nội có thể nhân rộng. Hiện thành phố mới thí điểm xây hầm ngầm chống ngập cho phố Nguyễn Khuyến, quy mô 2.000 m3. Mô hình này đã được ứng dụng thành công tại Hong Kong (Trung Quốc).

Theo đó, bể ngầm thường được áp dụng cho khu vực ngập úng cục bộ, xu thế ổn định qua các năm. Để triển khai, cơ quan cấp thoát nước xác định khu vực ngập úng, tìm vị trí có đường dẫn nước thuận lợi, khoảng không gian trống lớn phía trên để xây bể ngầm. Khu vực lý tưởng là dưới các bãi cỏ lớn, sân bóng đá để tối ưu thể tích bể, giúp nước thấm nhanh. 

Ninh Hà
Tiết kiệm năng lượng, giảm ô nhiễm môi trường

Tiết kiệm năng lượng, giảm ô nhiễm môi trường

Môi trường  -  21/06/2022 17:48
Việc sử dụng hệ thống chiếu sáng thông minh không chỉ giảm lượng điện tiêu thụ, giảm tai nạn giao thông mà còn giảm tội phạm và nâng cao độ an toàn khu vực công cộng.
Từ chiều tối ngày 22/6, nắng nóng ở miền Bắc sẽ chấm dứt

Từ chiều tối ngày 22/6, nắng nóng ở miền Bắc sẽ chấm dứt

Môi trường  -  21/06/2022 17:10
Theo chuyên gia khí tượng, từ chiều tối ngày mai 22/6, nắng nóng ở miền Bắc sẽ chấm dứt khi bị ảnh hưởng của vùng hội tụ gió trên cao nên khu vực này có mưa rào và dông.
Tình hình thu gom, xử lý nước thải trong các KCN tại Đồng Nai

Tình hình thu gom, xử lý nước thải trong các KCN tại Đồng Nai

Môi trường  -  21/06/2022 08:30
Theo báo cáo của Sở TN&MT, hiện trung bình mỗi ngày các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn Đồng Nai phát sinh khoảng 100 ngàn m3 nước thải/ngày.
Dự báo thời tiết ngày 21/6: Miền Bắc, miền Trung tiếp tục có nắng nóng gay gắt

Dự báo thời tiết ngày 21/6: Miền Bắc, miền Trung tiếp tục có nắng nóng gay gắt

Môi trường  -  21/06/2022 07:12
Theo Trung tâm dự báo khí tượng thỷ văn quốc gia, thời tiết từ hôm nay (21/6), đến 22/6, khu vực Trung Bộ tiếp tục có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 39 độ. Độ ẩm tương đối thấp nhất trong ngày từ 40-60%.
Quảng Ngãi: Rác thải tràn ngập gây ô nhiễm môi trường ven biển

Quảng Ngãi: Rác thải tràn ngập gây ô nhiễm môi trường ven biển

Môi trường  -  20/06/2022 10:48
Gần đây, nhiều vùng ven biển của Quảng Ngãi đang bị rác thải bủa vây tràn ngập dưới biển lẫn trên bờ, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.
đọc nhiều

Doanh nghiệp muốn khởi nghiệp thành công cần trau dồi kiến thức và tăng cường kết nối

Doanh nghiệp muốn khởi nghiệp thành công cần trau dồi kiến thức và tăng cường kết nối

Doanh nghiệp  -  21/06/2022 10:08
Sau cú sốc khủng khiếp do đại dịch Covid-19 gây ra, nhiều doanh nghiệp phải rời khỏi thị trường, chuỗi sản xuất bị đứt gãy, gây tổn thất cho cộng đồng doanh nghiệp và ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế của nước ta. Vì vậy, hỗ trợ và đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp vượt qua khó khăn lúc này là nhiệm vụ cấp bách hơn bao giờ hết.
Công tác đào tạo nghề ngày càng được nâng tầm – Tăng cường những gì doanh nghiệp và Người học cần
Bà Rịa - Vũng Tàu: Châu Đức chính thức đạt chuẩn huyện nông thôn mới
Báo chí trong dòng chảy cuộc sống
Báo chí và doanh nghiệp: Cùng sát cánh, hỗ trợ nhau phát triển